Mae eich hawliau fel defnyddiwr yn cael eu diogelu gan y gyfraith. Darganfyddwch beth i'w ddisgwyl gan eich darparwyr, a ble gallwch fynd os bydd rhywbeth yn mynd o'i le.
Yn yr FCA, rydym yn gweithio i wneud yn siŵr bod cwmnïau ariannol yn eich trin yn deg ac yn darparu cynhyrchion a gwasanaethau sy'n diwallu eich anghenion.
Yn y DU, rhaid i bron pob darparwr gwasanaeth ariannol gael ei awdurdodi neu ei gofrestru gennym ni.
O fanciau a chymdeithasau adeiladu, i gwmnïau sy'n cynnig morgeisi, cardiau credyd, cynlluniau angladd, benthyciadau, cynilion, pensiynau a buddsoddiadau.
Mae'n rhaid i'r cwmnïau awdurdodedig hyn fodloni ein safonau a dilyn ein rheolau.
Mae ein Dyletswydd Defnyddwyr[1] yn gosod safonau uchel o warchodaeth i ddefnyddwyr gwasanaethau ariannol.
Mae hyn yn golygu y dylech ddisgwyl:
- Y gefnogaeth sydd ei angen arnoch, pan fydd ei angen arnoch.
- Cyfathrebu rydych chi'n ei ddeall.
- Cynhyrchion a gwasanaethau sy'n diwallu eich anghenion ac yn cynnig gwerth teg.
Gallwch ddefnyddio Gwiriwr Cwmnïau FCA[2] i wneud yn siŵr bod cwmni ariannol wedi'i awdurdodi gennym a bod ganddynt ein caniatâd i ddarparu'r gwasanaethau rydych chi'n chwilio amdanynt.
Byddwch hefyd yn gallu dod o hyd i:
- Wybodaeth am sut rydych chi'n cael eich diogelu.
- Manylion cyswllt ar gyfer cwmnïau awdurdodedig.
Eich diogelu os bydd rhywbeth yn mynd o'i le
Os ydych chi'n defnyddio cwmni awdurdodedig, rydych chi'n llawer mwy tebygol o gael eich diogelu os bydd rhywbeth yn mynd o'i le.
Os ydych chi'n anhapus â chynnyrch neu wasanaeth ariannol, mae gennych yr hawl i gwyno[3]. Yn y lle cyntaf, dylech ofyn i'ch darparwr gywiro pethau. Ond os ydych chi'n anhapus â'u hymateb, gallwch wneud cwyn i'r Gwasanaeth Ombwdsmon Ariannol.[4]
Er enghraifft, efallai y byddwch eisiau cwyno os:
- Bydd cynnyrch yn cael ei werthu i chi sydd ddim yn diwallu eich anghenion.
- Os oes angen cymorth arnoch ond ni allwch gysylltu â'r cwmni.
- Bydd tâl ychwanegol yn ddyledus am wasanaeth ychwanegol, ond nid ydych chi'n gwybod beth ydyw.
- Rydych chi'n derbyn gwybodaeth gan gwmni nad ydych yn ei ddeall, fel llythyr, dogfen polisi yswiriant, neu wybodaeth ar wefan y cwmni.
Yn ogystal, os yw eich darparwr gwasanaeth ariannol yn mynd allan o fusnes, gall y Cynllun Iawndal Gwasanaethau Ariannol (FSCS)[5] gamu i mewn i dalu iawndal.[6]
Ond os nad ydych chi'n gwybod sut rydych chi'n cael eich diogelu, gwnewch yn siŵr eich bod chi'n gofyn i'ch darparwr. Gallwch ddod o hyd i wybodaeth gyswllt ar y Gwiriwr Cwmnïau[2].
Cydraddoldeb ac amrywiaeth
Mae'n anghyfreithlon i ddarparwr gwasanaeth ariannol wahaniaethu yn eich erbyn. Er enghraifft, eich trin yn wahanol oherwydd eich hil, rhyw, anabledd neu rywioldeb.
Os ydych chi'n meddwl eich bod wedi cael eich trin yn annheg ac eisiau cyngor, gallwch gysylltu â llinell gymorth y Gwasanaeth Cynghori a Chymorth Cydraddoldeb (EASS)[7].
Os ydych chi'n anabl, efallai y bydd gennych hawl i addasiadau rhesymol wrth ymdrin â darparwyr i'ch helpu i ddefnyddio eu cynhyrchion neu wasanaethau.
Er enghraifft, gallai darparwr wneud newidiadau i gangen banc i'ch helpu i gael mynediad. Neu efallai y byddant yn cyfathrebu â chi mewn fformat fel Iaith Arwyddion Prydain neu braille.
Pobl mewn amgylchiadau bregus
Mae rhai pobl yn arbennig o agored i niwed wrth ddelio â gwasanaethau ariannol. Gallai hyn fod oherwydd:
- Problemau iechyd.
- Digwyddiadau bywyd mawr (fel profedigaeth neu dor-perthynas).
- Lefel isel o wybodaeth am wasanaethau ariannol.
- Incwm isel.
Efallai y bydd gan yr unigolion hyn anghenion gwahanol, ond dylai darparwyr wneud yn siŵr eu bod yn cael yr un canlyniadau â'r rhai a brofwyd gan ddefnyddwyr eraill.
Os ydych chi'n teimlo nad yw darparwr wedi bodloni'r safon hon, mae gennych yr hawl i gwyno[3].
Rhoi gwybod am arfer gwael
Os byddwch chi'n dod ar draws sgam ariannol, hysbyseb ariannol sy’n gamarweiniol neu gontract ariannol sy'n ymddangos yn annheg, gallwch ei adrodd i ni.
Sgamiau
Yn yr FCA, rydym yn canolbwyntio ar sgamiau sy'n ymwneud â gwasanaethau ariannol[8], ond mae help ar gael ar gyfer mathau eraill o sgamiau hefyd.
Report Fraud[9] yw'r ganolfan adrodd genedlaethol ar gyfer pobl sydd wedi cael eu sgamio, twyllo neu sydd wedi dioddef trosedd seibir.
Hysbysebion ariannol camarweiniol
Rhaid i bob hysbyseb ariannol ac ymgyrch hyrwyddo fod yn deg, yn glir a ddim yn camarwain. Mae'r Ddyletswydd Defnyddwyr yn atgyfnerthu’r safonau hyn trwy ddweud y dylech dderbyn gohebiaeth rydych chi'n eu deall.
Os ydych chi'n gweld hysbyseb rydych chi'n meddwl sy'n gamarweiniol, dylech roi gwybod amdano i ni[10].
Telerau cytundeb annheg neu aneglur
Fel gyda hyrwyddiadau, rhaid i gwmnïau ariannol bob amser ddarparu contractau sy'n glir ac yn deg. Ni allant orfodi telerau arnoch chi nad ydynt.
Darganfyddwch sut i adnabod a rhoi gwybod am delerau contract annheg[11] i ni.
Cymorth gydag arian am ddim a chyfrinachol
Gall pawb gael help cyfrinachol am ddim gydag arian.
Mae HelpwrArian[12] yn wasanaeth sy’n cael ei gefnogi gan y Llywodraeth i roi arweiniad ar amrywiaeth o faterion ariannol. Gall y tîm hefyd eich helpu i gael cyngor am ddim am bryderon ariannol yn ogystal â phensiynau.
